วิธีที่ง่ายที่สุดคือใช้สมุดเล่มเล็กหรือถ่ายรูปอาหารทุกมื้อรวมของว่างและเครื่องดื่ม เป็นเวลาสามวัน ให้รวมวันธรรมดาหนึ่งวันและวันหยุดอย่างน้อยหนึ่งวัน เพราะรูปแบบการกินต่างกัน จดด้วยว่าท่านกินหมดหรือเหลือ ไม่ต้องคำนวณแคลอรี่ แค่ดูภาพรวมว่าแต่ละมื้อมีแหล่งโปรตีนหรือไม่ และท่านกินได้ครึ่งจานหรือหมดจาน

ผลที่ได้มักเปิดเผยสิ่งที่คาดไม่ถึง เช่นมื้อเช้ามีแต่ข้าวต้มกับผักดอง ไม่มีโปรตีนเลย หรือท่านกินเนื้อสัตว์น้อยมากเพราะเคี้ยวไม่ไหว หรือดื่มนมตามที่ลูกหลานซื้อให้แต่ท้องเสียจึงแอบไม่กิน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แก้ได้ตรงจุด และเป็นข้อมูลที่นักกำหนดอาหารต้องการเมื่อท่านพาไปพบ

ไข่ต้มหรือไข่ตุ๋นนุ่มเป็นโปรตีนที่เคี้ยวง่ายและทำเร็ว เต้าหู้อ่อนใส่แกงจืดช่วยเพิ่มโปรตีนโดยไม่ต้องเคี้ยวเนื้อ ปลานึ่งหรือต้มที่แกะก้างให้แล้วเนื้อนุ่ม ย่อยง่าย ส่วนเนื้อหมูสับหรือไก่สับนำไปต้มเปื่อยในข้าวต้มได้ ถั่วต้มเปื่อยและเต้าหู้ทอดนิ่มเป็นอีกทางเลือกสำหรับผู้ที่ไม่ชอบเนื้อสัตว์ ต้องดูเรื่องความเค็มของน้ำซุปหรือเครื่องปรุงให้ไม่มากไป โดยเฉพาะผู้ที่เป็นความดันสูงหรือโรคไต

ผู้สูงอายุมักได้โปรตีนน้อยลงเพราะเนื้อสัตว์เหนียวเคี้ยวไม่ไหว การปรับเนื้อสัมผัสแทนที่จะเพิ่มปริมาณมักได้ผลกว่า ดูแนวทางโปรตีนและวิธีเสริมในบทความเรื่องโปรตีนผู้สูงอายุ และถ้าท่านเบื่ออาหาร ลองแบ่งเป็นมื้อเล็กหลายครั้งแทนมื้อใหญ่ ซึ่งมีรายละเอียดในบทความเรื่องเบื่ออาหาร

ถ้าท่านเป็นโรคไตหรือแพทย์จำกัดโปรตีนไว้ ห้ามเพิ่มโปรตีนตามบทความนี้ ให้ทำตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

แหล่งแคลเซียมที่หาได้ง่ายในอาหารไทยมีหลายอย่าง เช่น ปลาเล็กปลาน้อยที่กินได้ทั้งตัว กุ้งแห้งตัวเล็ก ผักใบเขียวเข้มอย่างคะน้า ใบยอ และผักกวางตุ้ง เต้าหู้ที่ใช้แคลเซียมในการผลิต นม และนมถั่วเหลืองที่เสริมแคลเซียม ปริมาณที่ได้ต่างกันตามชนิดอาหารและวิธีปรุง ถ้าต้องการตัวเลขเป้าหมายให้ดูข้อมูลของกรมอนามัยหรือถามนักกำหนดอาหาร

ผู้สูงอายุหลายคนกินปลาเล็กทั้งตัวไม่ได้เพราะกลัวก้างหรือฟันไม่ดี ปลาป่นผสมในไข่ตุ๋นหรือข้าวต้มเป็นทางเลือกหนึ่ง ส่วนคนที่ดื่มนมแล้วท้องอืด การเปลี่ยนเป็นนมที่ลดแลคโตสหรือโยเกิร์ตอาจช่วยได้ ควรลองก่อนจะตัดสินใจว่าต้องเสริมเม็ด

แคลเซียมจากอาหารมักไม่ใช่จุดที่เสี่ยงเกินขนาด ต่างจากแคลเซียมเม็ดที่ปริมาณสูงซึ่งอาจเกี่ยวกับนิ่วในไตหรือยาบางชนิด ผู้ที่ใช้ยาแล้วต้องถามเภสัชกรก่อนเสมอ เรื่องกระดูกพรุนและวิตามินดีมีรายละเอียดต่างหากในบทความวิตามินดี

สาเหตุที่พบบ่อยของการกินน้อยในผู้สูงอายุได้แก่ ฟันหรือฟันปลอมไม่พอดีทำให้เคี้ยวเจ็บ ปากแห้งทำให้กลืนยาก รสชาติลดลงจากการรับรสที่เสื่อมตามวัยหรือจากยา อยู่คนเดียวทำให้ไม่อยากทำอาหาร และภาวะซึมเศร้า การพาไปตรวจฟัน ปรับเนื้อสัมผัสอาหาร และกินข้าวร่วมกับคนอื่นสัปดาห์ละหลายมื้อ มักได้ผลก่อนที่ต้องพึ่งอาหารเสริม

ถ้าน้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ กิจกรรมประจำวันลดลง หรือมีอาการที่เข้าได้กับมวลกล้ามเนื้อน้อยลง (sarcopenia) ให้พบแพทย์ เพื่อหาสาเหตุ เพราะน้ำหนักลดอาจเกิดจากโรคอื่นที่ต้องรักษา การให้อาหารเสริมโดยไม่หาสาเหตุอาจทำให้พลาดการวินิจฉัย

อาหารเสริมมีเหตุผลเมื่อแพทย์ตรวจพบว่าขาดสารอาหารบางอย่างจริง เช่นผลเลือดบ่งชี้ว่าขาดวิตามินบางตัว หรือเมื่อผู้สูงอายุกินอาหารได้น้อยมากต่อเนื่องและมีปัญหาการกลืนจนรับอาหารปกติไม่พอ ในกรณีนี้แพทย์หรือนักกำหนดอาหารอาจแนะนำผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ที่ออกแบบมาสำหรับสถานการณ์นั้น ซึ่งต่างจากอาหารเสริมทั่วไปที่ขายตามห้าง

การเลือกซื้อจากโฆษณาหรือคำแนะนำของคนรู้จักไม่ใช่เหตุผลที่ดี คำว่าบำรุงกระดูกหรือเสริมภูมิคุ้มกันบนฉลากเป็นคำโฆษณา ไม่ใช่ผลการตรวจ ดูวิธีอ่านฉลากและเครื่องหมายอย่างปลอดภัยในบทความเรื่องอ่านฉลากอาหารเสริม ซึ่งอ้างอิงแนวทางของ อย.

ผู้สูงอายุที่ใช้ยาหลายชนิดมีโอกาสเกิดปฏิกิริยาระหว่างยากับอาหารเสริมสูงขึ้น ตัวอย่างที่ควรรู้คือน้ำมันปลาและผู้ที่ใช้ยาวาร์ฟาริน ยาต้านเกล็ดเลือด หรือยาลดความดันบางชนิด ซึ่งมีโอกาสทำให้เลือดออกง่ายหรือความดันเปลี่ยน แนวคิดนี้มีรายละเอียดในบทความเรื่องน้ำมันปลากับยาละลายลิ่มเลือด ก่อนเริ่มอะไรใหม่ ให้ถือขวดหรือกล่องไปให้เภสัชกรดูพร้อมรายการยาทั้งหมด

ห้ามหยุดยาที่แพทย์สั่งเพราะเริ่มกินอาหารเสริม และห้ามเพิ่มอาหารเสริมหลายตัวพร้อมกันเพราะถ้ามีอาการผิดปกติจะไม่รู้ว่าเกิดจากตัวไหน